Zamek w Sulechowie
Po raz pierwszy Sulechów pojawia się w dokumencie z 1319 roku będącym umową między książętami głogowskimi Henrykiem Janem i Przemkiem a margrabią brandenburskim. Za fundatora budowy zamku uważa się księcia głogowskiego Konrada III. Powstał on na sztucznie usypanym wzniesieniu otoczony podmokłymi łąkami w miejscu wcześniejszego grodu w płn.-wsch. części ośrodka lokacyjnego. Miał plan zbliżony do prostokąta o wymiarach 30 x 40 metrów. Pierwszym murowanym elementem założenia była wysoka ceglana wieża tzw. donżon. Wzniesiona została w płd.-zach. narożniku na planie kwadratu o boku 10m. Zwieńczona była dachem namiotowym, u podstawy którego znajdowała się obiegająca ją dookoła hurdycja, czyli drewniany ganek obronny z umieszczonymi w ścianach otworami strzelniczymi chronionymi zamykanymi klapami. W najniższej kondygnacji wieży mieścił się tzw. loch głodowy, do którego wejście prowadziło przez otwór w sklepieniu znajdującym się 5m nad poziomem dziedzińca.
Wyższe kondygnacje posiadały drewniane stropy i szczelinowe okna a komunikację między nimi zapewniały drabiny. Na trzeciej kondygnacji znajdował się wykusz latrynowy oraz wejście na schody ukryte w grubości muru prowadzące na poziom hurdycji. Najwyższa kondygnacja miała charakter obronny. Wejście do wieży znajdowało się w elewacji północnej na wysokości 10 metrów.
Z północnego i wschodniego narożnika wieży wyprowadzono mury, które zamknęły wewnętrzny dziedziniec. Wzniesiono je z polnych kamieni układanych warstwami z domieszką fragmentów cegieł. Miały 8,5 metra wysokości i były zwieńczone przedpiersiem z krenelażem i gankiem dla straży. Brama prowadząca do zamku znajdowała się w murze południowym. Poprzedzała ją fosa ze zwodzonym mostem. Kolejnym etapem rozbudowy zamku była budowa budynku mieszkalnego przy murze północnym. Wprawdzie zamkowe mury łączyły się z murami miasta jednak zamek były odrębnym założeniem. Od miasta oddzielony był częściowo murem, a także fosą i wałem. Komunikację zapewniała znajdująca się w murach miejskich furta zwaną Zamkową.
W 1476 roku umiera ostatni książę głogowski Henryk XI. Ze swoimi prawa do sukcesji wystąpił Jan II żagański, który w następnym roku zajął Sulechów obsadzając go stałą załogą wojskową. W 1482 roku król węgierski Maciej Korwin oddał w lenno miasto wraz zamkiem elektorom brandenburskim. Elektor Joachim I, zwany „Nestorem”, był pierwszym brandenburskim władcą, który w 1515 roku przyjechał do Sulechowa i zamieszkał na zamku, nazywanym odtąd „Elektorskim Zamkiem”. Gotycki zamek uległ częściowo zniszczeniu w 1557 roku podczas pożaru, który strawił znaczną część miasta. W roku 1598, po śmierci elektora brandenburskiego Jana Jerzego, zamek poddany został gruntownej przebudowie. Inicjatorką prac była wdowa po elektorze księżna Elżbieta saska. Po odbudowie ze zniszczeń zamek utracił swe walory obronne i przekształcony została w renesansową rezydencję. Zniszczona przez pożar wieża otrzymała renesansowe zwieńczenie w postaci hełmu w miejsce spalonej hurdycji. Dawny loch głodowy podzielono na dwie kondygnacje, z czego dolną przekształcono w piwnicę. W elewacji wschodniej pierwszego pietra wstawiono prostokątne okna. Wieżę i skrzydło północne połączono na planie zbliżonym do litery „L”.
W czasie wojny trzydziestoletniej 1618-48 zamek w Sulechowie zniszczyły wojska cesarskie Albrechta Wallensteina. Pod koniec XVII wieku miała miejsce barokowa przebudowa. Do południowej elewacji wieży dostawiono dwukondygnacyjne podpiwniczone skrzydło zachodnie. Połączono je z wieżą przejściami wybitymi w miejsce okien znajdujących się na południowej ścianie wieży. Prawdopodobnie wówczas powstało także kolejne skrzydło wschodnie. Powstało trzyskrzydłowe założenie wkomponowane w obręb murów miejskich. W 1701 roku król pruski Fryderyk I wyraził zgodę na przejęcie przez gminę kościoła reformowanego – kalwińskiego kilku pomieszczeń zamkowych na potrzeby kultu, a pięćdziesiąt lat później w sąsiedztwie zamku wybudowano kościół kalwiński nazywany „Kościołem Zamkowym”.
W drugiej połowie XIX wieku wyburzono skrzydło wschodnie oraz północne. W płn.-wsch. części zamku powstała nowa zabudowa z przeznaczeniem na mieszkania. Rozebrano część murów przy zamku oraz zasypano fosę a teren zaadaptowano na niewielki park. Po II wojnie światowej zamek przeznaczono na mieszkania komunalne, co doprowadziło do zniszczeń. W latach 70-tych lokatorów wykwaterowano i rozpoczęto prace mające zaadaptować obiekt na cele kulturalne. Niestety brak funduszy spowodował wstrzymanie prac na początku lat 90-tych. Powstał wówczas jedynie łącznik pomiędzy zamkiem a zborem. Przez ponad 20 lat obiekt popadał w ruinę. Dopiero w latach 2009-11 przeprowadzono prace rewitalizacyjne na potrzeby Sulechowskiego Domu Kultury. Wieża i skrzydło zachodnie otrzymały nowe dachy. Skuto tynki odsłaniając ceglane gotyckie lico wieży. Odtworzono wykusz latrynowy i szczelinowe okno. W zamkowych wnętrzach usunięto ścianki działowe wymieniono stolarkę okienną i drzwiową.
Mimo wielu przebudów do naszych czasów zachował się najstarszy element zamku, czyli gotycka czterokondygnacyjna ceglana wieża, której mury mają prawie 1m grubości. Mierząca 24,4 metra wysokości obecnie zwieńczona jest dachem namiotowym. Zachodnią granicę dawnego założenia obronnego tworzą pozostałości gotyckiej kurtyny, przylegające do płn.-zach. narożnika wieży. Zachowane zachodnie skrzydło zamku to dwukondygnacyjny budynek z użytkowym poddaszem w całości podpiwniczony. Wzniesiony z kamienia i cegły, na planie wydłużonego prostokąta o wymiarach 9,5 x 25 metrów ma 16,5 m metra wysokości. Nakryty jest dwuspadowym dachem, pokrytym dachówką ceramiczną.
