Polska / Kalisz

Kalisz

Zamek w Kaliszu

Już w II w n.e. Ptolemeusz opisując rzymski trakt bursztynowy wymienia osadę o nazwie Kalisia. Jako pierwszy nazwę tę z miastem Kalisz skojarzył Jan Długosz na wiele wieków przesadzając o jego starożytnym rodowodzie. Obecnie wśród uczonych panują dwa całkowicie przeciwstawne poglądy na temat początków miasta. Badania archeologiczne potwierdziły, że w pierwszych wiekach naszej ery nad Prosną funkcjonował zespół osad, ale raczej nie było to miasto w naszym rozumieniu.

W okresie pierwszych Piastów na Zawodziu, obecnej dzielnicy Kalisza znajdował się gród obronny. Był jednym z najważniejszych ośrodków powstającego państwa polskiego. Po rozbiciu dzielnicowym stał się siedzibą Mieszka III Starego. W wyniku ciągłych walk książąt dzielnicowych, podczas których gród przechodził z rąk do rąk oraz z uwagi na częste powodzie i zniszczenia spowodowane podczas walk książąt dzielnicowych, w połowie XIII wieku lokowano nowe miasto. Powstało około 1,5 kilometra w górę rzeki Prosny na piaszczystym wzniesieniu.

Wielka akcja umacniania państwa prowadzona przez króla Kazimierza Wielkiego nie ominęła także Kalisza. Miasto zostało otoczone ceglanymi murami. Jednocześnie z budową obwarowań miejskich powstał zamek. Zlokalizowany został w północnej części miasta w okolicach Bramy Toruńskiej. Wzniesiony z cegły na kamiennym fundamencie miał plan kwadratu o boku 46m. Składał się z czterech skrzydeł otaczających wewnętrzny dziedziniec. Głównym budynkiem było lekko załamane czterokondygnacyjne skrzydło północne oparte o mur miejski. Brama wjazdowa znajdowała się od strony miasta w zachodniej części skrzydła południowego. Posiadała zwodzony most przerzucony nad fosą, której szerokość wynosiła prawie 15m a głębokość 3m. Pozostałe dwa budynki wschodni i zachodni pełniły funkcje gospodarcze. Zamek nie posiadał zapewne wieży i mimo, że otoczony był fosą miał zdecydowanie charakter rezydencjonalny. Obiekt często gościł polskich królów zwłaszcza Władysława Jagiełłę. W XV wieku w skrzydle zachodnim wybito drugą bramę prowadzącą na oddzielony przekopem przygródek. Wtedy też zapewne otoczono przygródek kamiennym murem włączając w ciąg jego umocnień jedną z wież fortyfikacji miejskich.

W roku 1537 zamek w Kaliszu niszczy pożar. Najbardziej ucierpiało skrzydło zachodnie, które nie zostało odbudowane a w jego miejsce postawiono stajnię. W drugiej połowie XVI wieku z inicjatywy starostów generalnych Wielkopolski Czarnkowskiego i Opalińskiego kaliski zamek częściowo odbudowano. Rozbudowane zostało skrzydło południowe. Umieszczono w nim nową kuchnię oraz pomieszczenia kancelarii. Kolejne zniszczenia przynosi „potop” szwedzki. Dewastacji ulega skrzydło południowe z budynkiem bramnym. Po remoncie w latach 1726-30 zamek na krótko był siedzibą sądu oraz archiwum ksiąg grodzkich i ziemskich. Niestety pod koniec wieku został opuszczony i zaczął popadać w ruinę. Ostatecznego dzieła zniszczenia dokonał pożar z roku 1792. W pierwszych latach XIX wieku zamkowe mury zostały rozebrane, a na terenie zamku wzniesiony został budynek Szkoły Wojewódzkiej obecnie LO im Asnyka. Prowadzone ostatnio prace archeologiczne odsłoniły fragmenty murów, które są jedyną pozostałością kaliskiego zamku.

Lokalizacja

facebook twitter youtube vimeo linkedin instagram whatsup