Miejskie mury obronne Braniewa
Po raz pierwszy staropruska osada Brusebergue została wymieniona w 1249 w traktacie pokojowym. Około 1240 Krzyżacy opanowali gród i w jego miejscu wznieśli drewnianą strażnicę. Jednak już dwa lata później została zniszczona przez Prusów z plemienia Warmów. Po stłumieniu powstania Krzyżacy zgodnie z bullą papieską z 1236 roku, przekazali te tereny nowo tworzonej diecezji. W 1243 roku pierwszy biskup warmiński Anzelm wybrał Braniewo na stolicę diecezji. W 1254 roku nadał osadzie prawa miejskie. Rozpoczęto budowę katedry i w 1260 roku zgromadzono kapitułę warmińską. Jednak już rok później w czasie II powstania Prusów miasto zostało totalnie zniszczone. Kolejny biskup Henryk Fleming w 1284 przeniósł Braniewo nieco dalej w górę rzeki Pasłęki. Nadał mu przywilej lokacyjny na prawie lubeckim. Z 1300 roku pochodzi wzmianka o otaczających miasto ziemnych wałach wzmocnionych palisadą.
W XIV wieku rozpoczęto zastępowanie drewniano-ziemnych umocnień murami miejskimi. Położone w zakolu rzeki Pasłęki Braniewo miało kształt zbliżony do prostokąta o wymiarach 400 x 250 metrów. Dzięki przekopanemu od wschodu kanałowi, ze wszystkich stron otoczone zostało wodą. Rzeka z czasem zmieniła swój naturalny bieg, przez co dawne zakole stało się fosą, a przekopany kanał nowym korytem. Spowodowało to, że miasto, które lokowano na prawym brzegu Pasłęki znalazło się na jej lewym brzegu. Po tej zmianie od wschodu osłaniała miasto rzeka, a z pozostałych stron fosa, w której poziom wody spiętrzały śluzy przy Wieży Błękitnej.
Otaczające Braniewo mury miały formę ceglanej kurtyny. Zbudowane zostały z cegły na kamiennym fundamencie zwężając się ku górze. Miały ponad 6m wysokości, a ich grubość w dolnych partiach wynosiła 1,5m. Brak informacji o ich pierwotnym zwieńczeniu. Późniejsze opisy wspominają o krytym ganku i otworach strzelniczych w przedpiersiu. Takie zwieńczenie mogło być jednak efektem przebudowy dostosowującej umocnienia do użycia broni palnej. Mury wzmocniono kilkoma wieżami. W płn.-zach. narożniku stanęła Wieża Klesza, a w płn.-wsch. Bycza. Po stronie zachodniej znajdowała się wieża Katowska, a od południa baszta Młyna Kieratowego zwana też Klasztorną lub Mniszek oraz bezimienna obok furty kościelnej.
Do miast prowadziło pięć bram mających formę czworobocznych wież z przejazdem w przyziemiu. Od zachodu brama Wysoka, od północy bramy Mnisza, Rybacka zwana też Gwoździarską oraz Wodna, od wschodu bramy Rzeźnicza i Młyńska obie z mostami na Pasłęce. Dodatkowo od południa znajdowały się dwie furty Zamkowa i Kościelna. Największą i najbardziej reprezentacyjną z tych budowli była Brama Wysoka, nazywana też Bramą Górną, która znajdowała się na wylocie obecnej ulicy Gdańskiej. Wzniesiona na planie zbliżonym do kwadratu o boku 9,5m i murach o grubości 1,9m miała 18 metrów wysokości. Prowadzący do niej most biegnący poprzez fosę był w części zwodzony i łatwo mógł być też zniszczony.
Na początku XV wieku dokonano modernizacji miejskich umocnień, które ukończono w 1434 roku. W odległości 15 metrów od muru głównego wzniesiono niższy mur zewnętrzny. Otaczał on miasto od północy, zachodu i częściowo południa od Wieży Młyna Kieratowego do Bramy Gwoździarzy. Na jego obwodzie wzniesiono szczęść baszt. Pierwsza stała w narożniku północno-zachodnim tuż przed Wieżą Kleszą, następną była Baszta Prochowa, z kolei trzy następne po stronie północnej i jedna od południa były bezimienne. Bramy Wysoka, Mnisza i Gwoździarska oraz furty Zamkowa i Kościelna otrzymały przedbramia w postaci gardzieli mostowych. Bramę Wysoką wzmocniono dodatkowo wysuniętą na przedpole cylindryczną wieżą Węglarską. W fosie przed furtą kościelną wzniesiono wieżę Błękitną.
W 1455 roku mury obronne przeszły pierwszy poważny test, gdy Braniewo bez powodzenia szturmowały wojska krzyżackie. Kolejny raz miasto obroniło się w 1461 roku atakowane przez wojska zaciężne w służbie polskiej, dowodzone przez Jana Skalskiego. W 1462 roku również nieskutecznie próbowały oblegać Braniewo wojska polskie pod dowództwem Piotra Dunina. Ponownie wojska polskie stanęły pod murami miasta w 1478 roku w czasie tzw. wojny księżej, jednak po miesięcznym oblężeniu wycofały się. W Nowy Rok 1520 roku Braniewo zajął praktycznie bez walki niewielki 200 osobowy oddział krzyżacki, dowodzony przez ostatniego wielkiego mistrza Zakonu Albrechta Hohenzollerna. Napastnicy wykorzystali niedzielny świąteczny poranek i gęsto padający śnieg oraz fakt, że mieszkańcy byli zgromadzeni na porannym nabożeństwie w kościele. Krzyżacy osadzili Braniewo zaciężnym wojskiem oraz wyposażyli w dużą ilość dział. 7 lipca 1520 pod murami miasta stanęły wojska dowodzone przez hetmana koronnego Mikołaja Firleja. Trwające do końca września oblężenie nie przyniosło sukcesu i oddziały polskie wycofały się spod Braniewa.
W 1626 roku po krótkim oporze miasto zostało zajęte przez wojska szwedzkie króla Gustawa Adolfa. Okupujący Braniewo Szwedzi pod nadzorem marszałka Wrangla otoczyli je nowożytnymi fortyfikacjami bastionowymi. W latach 1655-1663 zostały przebudowane podczas okupacji miasta przez niewiernego sojusznika Rzeczpospolitej elektora brandenburskiego księcia Fryderyka Wilhelma.
W XVII wieku średniowieczne mury zaczęły tracić swe militarne znaczenie. Od 1781 roku rozpoczęła się ich powolna rozbiórka. W początkach XIX wieku wyburzono wszystkie bramy oraz spore fragmenty murów. Cześć baszt rozebrano, a niektóre adaptowano na potrzeby miasta. Pomieszczenia w wieży Kleszej wykorzystywało pobliskie gimnazjum, a następnie archiwum. Wieża Młyna Kieratowego pełniła funkcje więzienne, a od 1888 r. spichlerza klasztornego.
Do naszych czasów z wewnętrznego muru obronnego zachowały się wieża Klesza i wieża Młyna Kieratowego oraz przyziemia murów. Z obwodu zewnętrznego baszta Prochowa i niska baszta bezimienna. W latach 2010-11 przy amfiteatrze miejskich wykonano częściową renowację murów. W 2019 roku odnowiono mierzący około 55metrów fragment murów przy ulicy Kromera
